Birden Fazla Kredi Varsa: Hangisini Önce Ödemeliyim?
Üç kredi, iki kredi kartı, bir de "taksitli alışveriş" borcu. Tablo tanıdıksa doğru yerdesiniz. Birden fazla borç varken en büyük hata, her ay eline geçen parayı rastgele dağıtmaktır. Bir yere biraz, öbür yere biraz. Sonuçta hepsi ödeniyor gibi görünür ama ana para erimez.
İşin özü şu: borç kapatmak matematik işidir, duygu işi değil. Ve matematiğin cevabı çoğu zaman nettir — en pahalı parayı önce bırakın. Aşağıda çok borç ödeme planı kurmanın adımlarını, iki farklı yöntemi ve hangi durumda hangisinin işe yaradığını bulacaksınız.
Adım 1: Borç Envanterini Çıkarın
Plan yapmadan önce sayıları görmeniz gerekir. Tahminle değil, ekstre ve ödeme planlarıyla.
Her borcu tek bir tabloya yazın
Bir kağıt veya basit bir tablo yeter. Şu beş kolon şart:
- Borcun adı ve kurumu
- Kalan anapara
- Aylık faiz oranı (yıllık değil, aylık — karşılaştırma kolaylaşır)
- Asgari / taksit tutarı
- Kalan vade veya son ödeme tarihi
Örnek bir görünüm:
| Borç | Kalan | Aylık faiz | Taksit |
|---|---|---|---|
| Kredi kartı A | 18.000 TL | Yüksek | Asgari |
| İhtiyaç kredisi | 60.000 TL | Orta | 4.100 TL |
| Taşıt kredisi | 90.000 TL | Orta-düşük | 3.800 TL |
| Aileden alınan borç | 10.000 TL | Faizsiz | Esnek |
Tabloyu doldurduğunuzda genelde tek bir kalem öne çıkar: kredi kartı veya kredili mevduat hesabı. Bunlar neredeyse her zaman en pahalı borçlardır. Kart borcundan kurtulma stratejilerini ayrıca ele aldığımız yazıyı da bu tabloyla birlikte okumak faydalı olur.
Faizin yanına "gerçek maliyeti" yazın
Sadece faiz oranı yetmez. Şunlara da bakın:
- Gecikme faizi: Bir gün geciken kart borcu, oranı bir anda başka bir seviyeye taşır.
- Dosya masrafı ve sigorta: Bazı kredilerde taksit içine gömülüdür.
- Erken kapama indirimi: Tüketici kredilerinde kalan faizin bir kısmı silinir. Yani anaparayı erken bitirmek gerçek kazanç sağlar.
- Faizsiz borçlar: Taksitli alışveriş veya aileye olan borç matematiksel olarak son sıradadır. Ama sosyal maliyeti varsa ayrı düşünün.
Nakit akışınızı bilin
Ne kadar fazla ödeme yapabileceğinizi bilmeden sıralama yapmanın anlamı yok. Aylık gelir eksi zorunlu gider eksi tüm asgari ödemeler = saldırı bütçeniz. Bu sayı negatifse öncelik borç sıralaması değil, gelir-gider dengesidir; aylık bütçe planlaması adımlarını uygulamadan bu tablo düzelmez.
Bir uyarı: saldırı bütçesini son kuruşuna kadar borca yatırmayın. Küçük de olsa bir tampon şart. Aksi halde ilk arızada tekrar kart limitine dönersiniz. Acil durum fonu için kaç aylık gider gerektiğini tartıştığımız yaklaşım burada devreye girer — borç dönemi için 1 aylık gider bile ciddi koruma sağlar.
Adım 2: Sıralama Yöntemini Seçin ve Uygulayın
Tüm borçların asgarisini ödeyeceksiniz. Soru şu: fazla parayı hangisine yıkacaksınız?
Çığ yöntemi: en yüksek faiz önce
Sıralama faize göre yapılır, tutara bakılmaz.
- Tüm borçlara asgari ödemeyi yap.
- Kalan parayı en yüksek aylık faizli borca yatır.
- O borç kapandığında, oradan boşalan taksiti listedeki bir sonraki borca ekle.
- Ödeme kapasiteni düşürmeden aynı döngüyü sürdür.
Bu yöntem en az faiz ödeyerek çıkmanızı sağlar. Toplam maliyet açısından kazanan hemen her zaman budur. Yüksek faizli bir kart borcu varken yatırım yapmayı düşünmek de mantıklı değildir; endeks fonlarından beklenen getiri, kart faizinin yanında küçük durur.
Kartopu yöntemi: en küçük bakiye önce
Burada sıralama kalan anaparaya göre yapılır. En küçük borç ilk kapanır.
- Avantajı: Hızlı bir "bitti" hissi verir. Motivasyon önemliyse işe yarar.
- Dezavantajı: Toplamda daha fazla faiz ödersiniz.
- Kime uygun: Daha önce birkaç kez plan yapıp bırakmış, davranışsal desteğe ihtiyaç duyan kişiye.
Hibrit yaklaşım ve özel durumlar
Pratikte en çok işleyen kurgu genelde melez olur:
- Önce 1-2 küçük borcu hızla temizleyin, listeyi kısaltın.
- Sonra kalan tüm gücü en yüksek faizliye yöneltin.
- Kart borcunu daha düşük faizli bir ihtiyaç kredisiyle kapatma (borç transferi) hesaplanabilir. Tek şart: kartı yeniden doldurmamak.
- Kefil olduğunuz veya icra riski taşıyan borç vars
© 2026 Birikimi Yatırım